NORTHROP T-38A “TALON”

T-38A “Talon” iki motorlu bir yüksek irtifa süpersonik eğitim uçağıdır. F-5A esas alınarak geliştirilmiştir.  T-38 kanatlarının ön tarafı geriye eğimli kanatları olan, gövdesi “area rule” kurallarına uygun bir biçimde, coca-cola şisesine benzer yapıya sahip aerodinamik yapılı bir uçaktır. Bu uçakta öğretmen ve öğrenci tandem kokpitte roket tahrikli fırlatmalı koltuklarda ve klimatize edilmiş bir hacimde görev yaparlar. Kritik komponentler bel hizasında olup bakım elemanlarınca kolaylıkla ulaşılabilir. T-38 bakımı kolay, son derece ekonomik ve buna rağmen çok üstün güvenilirlilik rekoru bulunan yüksek performanslı bir uçaktır. Bu vasıfları dolayısıyla birçok müttefik ülke tarafından tercih edilmiştir.

T-38A  695 metre gibi kısa pistlerden kalkar ve bir dakikalık süre içinde 9,000 metreye kadar yükselebilir. Öğrenci pilotlar T-38’de süpersonik uçuş teknikleri, akrobasi, kol uçuşu, gece ve alet uçuşu eğitimi alırlar. Bugüne kadar 60,000’den fazla pilot brövelerini bu uçakta kazanmıştır.

İlk “Talon” uçuşu 1959’da gerçekleşmiş, 1961’den imalatın sona erdiği 1972 yılına kadar 1,100’den fazla T-38 USAF’a teslim edilmiştir.

T-38’lerin ömrünü gövde ve motor dayanıklılığı açısından 2020 yılına kadar uzatmak üzere “Pacer Classic” isimli bir program yürürlüğe konmuş bulunmaktadır. J85 motorlarının yenilenmesinde General Electric ile birlikte TEI de görev almakta ve motor ejektör kısımlarını dizayn ve imal etmektedir. Bunlara ilaveten avioniklerde yapılacak revizyonlar ile bütün T-38’ler T-38C tipine dönüşmüş olacaktır.

THKv’nin gelişmiş ve süpersonik jet eğitimi verecek uçak ihtiyacını karşılamak üzere 1979-80 yılları arasında MAP dahilinde 30 adet T-38A verilmiştir. C-5 Nakliye uçaklarıyla gelen bu uçaklar 121.Filo’ya tahsis edilmişlerdir. 1993 yılına kadar gelişmiş jet eğitimi T-33’lerle birlikte verilmiş, ancak 1993’de 43 adet T-38A’nın gelişi ile T-33’ler hizmet dışı bırakılmışlardır

Crew/mürettebat: 2 , engines/motorlar: 2 x General Electric J85-GE-5 (with afterburners/afterburner’lı) , thrust/itiş gücü: 12,91kN/ea., wingspan/kanat açıklığı: 7,60m, length/uzunluğu: 14,0m, height/yükseklik: 3,8m, speed/hızı: 1,340km/h(Mach 1,08 at sea level- deniz seviyesinde), ceiling/tavan: + 16,500m, max. take-off weight/azami kalkış ağırlığı: 5,670kg, range/menzili: 1,650km. T-38B silah taşıyabilir, tek pilotludur.

MC DONNELL-DOUGLAS F-4E/RF-4E “PHANTOM-II”F-4E 2020 “TERMİNATOR”

Türk Hava Kuvvetleri 1970’li yıllarda önemli “Phantom” kullanıcılarından biri olmuştur. THvKK’lığı bir kısmı yeni sipariş, bir kısmı da diğer NATO ülkelerinden transfer olarak toplam 236 “Phantom”a sahip olmuştur, Bunlardan 182’si F-4E’dir

Yunanistan’ın F-4’ler satın almak temayülünde olması neticesinde Türk Hükümeti de harekete geçmiş, 1972’de TBMM’de kabul edilen 1601 sayılı yasa ile FMS (Foreign Military Sales-Yabancı Askeri Satışlar) çerçevesinde “Peace Diamond I” projesi ile 40 adet F-4E/RF-4E satın almayı kararlaştırmıştır.

“Phantom” eğitimi görmek üzere 8’i pilot, 4’ü SSO subayı, 2’si bakım, 1’i elektronik subayı ve 86’sı çeşitli branşlardan oluşan astsubay olmak üzere toplam 101 kişilik kafile iki grup halinde ABD’ye gitmiştir. İlk kafile 13.10.1973’de, ikinci kafile ise 03.07.1974’de hareket etmiştir. 15.08.1974’de de 1. Ana Jet Üs (Eskişehir)’de bir yurtiçi eğitim merkezi kurulmuş ve faaliyete başlamıştır.

İlk iki “Phantom” (seri no. 73-1016 ve 73-1017) USAF pilotları tarafından 30.08.1974 tarihinde 1. Ana Jet Üs’se getirilmiştir. F-4E’lerin gelişi ile birlikte yeni bir subay sınıfa ihtiyaç duyulmuştur. Başlangıçta Sistem Silah Operatörü “SSO” daha sonraları Sistem Silah Subayı “SSS” olarak adlandırılan bu subayların yetiştirilmesi için 113. Filo ve Şimşek Kıt’a bünyesinde yetiştirme programı uygulanmış, Şimşek Kıt’a 1977’de lağvedildikten sonra bu görev Malatya-Erhaç’taki 7. Ana Jet Üs bünyesinde bulunan 171. Filo’ya devredilmiştir. Bu görev şu anda Konya’daki 3. Ana Jet Üs bünyesinde bulunan 131. Filo tarafından yerine getirilmektedir.

Kıbrıs Barış Harekatı nedeniyle ABD ambargo uygulamaya başlayınca 1974’de gelen uçak sayısı 8 adet F-4E ile sınırlı kalmıştır. Bunlardan dördü 112. Filo’ya, diğer dördü de 113. Filo’ya teslim edilmiştir. 8 Ocak 1975’ten itibaren teslimata tekrar başlanmış, gelen “Phantom”lar 6. Ana Jet Üs’deki 161. Filo’ya tahsis edilmiştir. Ancak bu filonun bilahare F-16C’lerle donatılması üzerine “Phantom”lar, F-5A’ların yerini almak üzere 7. Ana Jet Üs’deki 171. ve 172. Filo’lara devredilmiştir.

1977 yılında “Peace Diamond II” dahilinde, 32 adet F-4E ve RF-4E’yi kapsayan ikinci bir sipariş açılmıştır. Bu partide gelen uçaklar 1. Ana Jet Üssü’nde bulunan 111. , 112. ve 113. Filo’ları donatmak ve mevcut F-100’leri değiştirmek üzere kullanılmıştır. RF-4E’lerin tamamı 113. Filo’ya RF-84F’lerin yerini almak üzere verilmiştir.

“Peace Diamond III” kapsamında 16 USAF F-4E “Phantom”u 1981 Haziran’ından itibaren teslim alınmış, bu uçaklar yeni kurulan 172 Filo’nun donatılması için kullanılmıştır. 1984 ortalarında da “Peace Diamond IV” çerçevesinde USAF’dan 14 adet F-4E daha gelmiş ve bu uçaklar yedek olarak çeşitli “Phantom” filolarına dağıtılmıştır.

USAF’tan emekliye ayrılan 40 adet F-4E de “Peace Diamond V” Haziran-Kasım 1987 arasında THvKv’lerine teslim edilmiştir. Bu uçakların bir kısmı Konya’daki 3. Ana Jet Üs’deki 131. ve 132. Filo’lardaki F-100D’lerin değiştirilmesi için kullanılmış bakiye de diğer filolara yedek olarak dağıtılmıştır.

Türkiye’nin Körfez Savaşı’nda ABD’yi desteklemesi neticesi Türk Hava Kuvvetleri’ne “Peace Diamond VI” dahilinde USAF’dan çıkmış 40 “Phantom” daha verilmiştir. Bu uçakların sevkiyatı 25 Mart 1991’de başlamış ve 112. ile 172. Filo’nun yeniden teçhizi için kullanılmıştır. 1992 – 1994 arasında da Luftwaffe’den emekliye ayrılan 32 adet RF-4E Türkiye’ye hibe edilmiş ve bu uçaklar da 113. Filo’ya tahsis edilmiştir. Aynı şekilde 173. Filo da bu uçaklarla donatılmış, filoda mevcut F-4E’ler de 172. Filo’ya transfer edilmiştir. 172. Filo’daki F-4E’ler de 171. Filo’ya transfer edilmiştir. Bunun neticesi 171. Filo kara taarruz, 172. Filo önleme ve 173. Filo da foto-keşif görevlerini üstlenmiştir.

RF-4E, F-4E’nin foto-keşif görevi yapabilen varyasyonudur. 1978’den itibaren Türk Hava Kuvvetleri’nin en önemli keşif unsurlarından biri olmuştur. THvKv’leri bir kısmı yeni sipariş, bir kısmı da diğer NATO ülkelerinden transfer olarak toplam 236 F-4E ve RF-4E’ye sahip olmuştur. Bunlardan 54’ü RF-4E’dir.

Luftwaffe’den emekliye ayrılan 46 adet RF-4E Türkiye’ye Alman kredisi ile verilmiş, 1992 – 1994 arasında teslim edilmiştir. Bu uçaklar 113. Filo ile 173. Filo’ya teslim edilmiştir. 173. Filo’da mevcut F-4E’ler de 172. Filo’ya transfer edilmiştir.

5000’inci F-4E “Phantom” 77-0290 seri numarası ile şu anda 112. Filo’da görev yapmaktadır.

Türk Hava Kuvvetleri envanterinde bulunan 54 adet F-4E’yi modernize etmek ve ömürlerini uzatmak için iki firmadan teklif aldı. Bu firmalardan biri Luftwaffe F-4F ICE geliştirme programını gerçekleştiren Daimler Benz Aerospace ile İsrael Aircraft Industries IAI idi. 600 milyon ABD Dolarlık kontrat IAI’ye verildi. Kontrat gereğince ilk 26 uçağın geliştirilmesi İsrail’de, bakiye 28’inin ise Türkiye’de yapılması kabul edilmişti. Türkiye’de yapılacak işlemler için her türlü kit IMI tarafından temin edilecekti.

İlk iki uçak (73-1025 ve 73-1032) 27 Şubat 1997’de İsrail’e götürülmüştür. İlk uçağın (73-1032) geliştirilme ve ömür uzatma işlemleri tamamlanarak 11 Şubat 1999’da ilk tecrübe uçuşunu gerçekleştirmişdir. İlk teslimatlar 27 Ocak 2000’de yapılmıştır ve geliştirme-ömür uzatma işlemleri 2003 yılına kadar sürecektir.

F-4E/2020’lere ilk önerilen Norden APG-76 radarı yerine Lavi için geliştirilen Elta Electronics firmasına ait ELO/M-2032 takılmıştır. Kaiser/E1-OP geniş açılı HUD ve pilot için HOTAS da yapılan yeniliklerden bazılarıdır. Astronotik hava data bilgisayarı, Elsra SPS-100 ve Elta pasif/aktif elektronik savaş sistemleri ile GPS INS sistemleri de monte edilmiştir.

Gövdede yapılan temel değişiklikler ise malzeme yorulmasına karşı yapısal elemanların güçlendirilmesi, kabloların tümünün yenilenmesidir.

Bu değişiklikler ile uçağın ömrü 2020 yılına kadar uzatılmaktadır. İlk gelen “terminator”lar 1. Ana Jet Üssü’ndeki 111. Filo’ya tahsis edilmiştir.

Crew/mürettebat: 2, engines/motorlar: 2 x General Electric J-79-GE-15, thrust/itiş gücü: 75.46 kN/ea. , Wingspan/kanat açıklığı: 11,68m. Length/boyu: 17,71m. Height/yükseklik: 4,99m. Max take-off weight/azami kalkış ağırlığı: 26,886kg. Max speed/azami hız: 2,310km/h. Cruising speed/seyir hızı: 974km/h. Range/menzil: 2,888km. Ceiling/tavanı: 18,100m. Armament/silah donanımı: Up to 7,230kg of externally carried nuclear or conventional bombs, rockets, missiles, or 20mm cannon pods in various combinations including 4 x AIM-9 “Sidewinder” & 4 x AIM-7 “Sparrow” AA missiles/ 7,230kg’a kadar nükleer, konvansiyonel bombalar, roketler ve 20mm top podu dahil değişik kombinasyonlar(4 x AIM-9 “Sidewinder” ve 4 x AIM-7 “Sparrow” AA güdümlü füze dahil).

KIBRIS BARIŞ HAREKATINDA DOST VE MÜTTEFİK AMERİKA

20 Temmuz 1974 sabahı Türk ordusunun Kıbrıs’a yönelik, havadan indirme ve denizden çıkarması ile başlayan “BİRİNCİ KIBRIS BARIŞ HAREKATI” esnasında harekata; Antalya’ya intikal ettirilen  F-104 filosu da katılmıştır.

İzmir’in  Çiğli Hava Üssü Nato emrine verilmiştir ve Adana-İncirlik gibi Amerikalıların kontrolündedir. Harekata katılan F-104 ler ve dönemin savaş uçakları, uçuş esnasında pilotların emniyeti için sıvı oksijene ihtiyaç duymaktadırlar ve Türkiye’nin çalışan iki oksijen Jeneratöründen (oksijen üreten aygıt) birisi Çiğli’de diğeri de İncirliktedir.

Amerikalılar Çiğil’ye yerleşmeden önce Çiğlide küçük bir oksijen kompresörü bulunmaktadır, filonun ihtiyacı olan oksijen küçük hacimde de olsa sorunsuz üretilmektedir, ancak Amerikalılar geldiğinde cihazı çağdışı bularak devre dışı bırakmışlar, yerine Amerika’dan getirdikleri ve ihtiyacımız olduğunda bizden esirgedikler oksijen jeneratörünü kurmuşlardır. Kıbrıs Barış Harekatı ile birlikte müttefikimiz Amerika cayırtıyı koparmış ve ikinci bir Nato ülkesine Amerikan teçhizatının kullanmasını engellemeye başlamıştır. Türk toprağı ve Türk üssündeki oksijen üretme tesisi de Türklere yasaklanmıştır.

Kıbrıs Barış Harekatına hava desteği veren F-104 ler oksijen yokluğundan kalkamaz duruma gelmişlerdir. O günlerde İzmir sivil  havaalanı da Çiğli hava üssü içerisindedir ve oksijen problemi duyulmuştur, ilk etapta Türk Hava Yolları gerekli oksijeni sağlar. Sivil Petrol Ofisi Hava İkmal Bölümü müdür yardımcısı Necmi Alkaya, emekli hava astsubayı'dır, emekli olmadan önce birkaç kez devre dışı bırakılan kompresörün bakımın yapmıştır ve cihazı tanımaktadır.  

Necmi bey üssün Türk komutanına başvurarak, yanına aldığı iki genç Türk Hava Yolları uçak teknisyeni ve İzmir Karabağlar semtinde Hepkorucu isimli atölyenin ürettiği yeni pistonlarla, 5-6 yıldır çalışmayan ve atıl hale gelmiş kompresörü, Amerikalıların hayretli bakışları altında, iki gün içerisinde oksijen üretir hale getirir. 

Ayni günlerde Libya Lideri Kaddafi’de müttefikimiz Amerika’nın, Yunan aşkı ile bizden esirgediği; ihtiyacımız olan uçak parçalarını bize sağlamakta idi.

ÜSTEĞMEN GAZALİ PETEK “DÜNYA EN BÜYÜK BAYRAKLA ATLAMA” REKORU

16 Aralık 2005 günü; Kayseri 1nci Komando Tugay Komutanlığı'nda görevli Üsteğmen Gazali Petek, 3000 metre yükseklikteki   uçaktan paraşütle atladıktan sonra, 1700 metrede;  18,6 metre eninde ve 28,5 metre uzunluğundaki hafif, dayanıklı ve hava geçirgen özel kumaştan imal edilen 513 metrekare büyüklüğündeki Türk Bayrağı’nı açarak Hakan Zengin’in 433 metrekarelik “Dünya En Büyük Bayrakla Atlama” rekorunu kırdı.

30 EYLÜL 1930 Göztepe'den-Yeşilköy'e ilk uçuş.

İlk sivil tayyarecilerimizden Vecihi  Hürkuş, kendi yaptığı tayyaresiyle Göztepe'den Yeşilköy'e uçtu.

İLK KADIN JET PİLOTUMUZ LEMAN BOZKURT ALTINÇEKİÇ

1933 yılında Sarıkamış'ta doğan Leman Bozkurt, liseyi bitirdiği yıl Türkkuşu İnönü tesislerinde planör eğitimi aldı. Hemen ardından Türkkuşu Motorlu Okulu'na öğretmen adayı olarak katıldı. 1954 yılında silahlı kuvvetlere bayanların da alınmasıyla ilgili karar çıkınca İzmir Hava Harp Okulu'na başvurdu ve Ekim 1955'te burada eğitime başladı. Pervaneli uçaklarla eğitimini tamamlayarak 30 Ağustos 1957 tarihinde mezun oldu. Ağustos 1958'de Eskişehir'deki jet eğitim filosuna katıldı ve kısa bir sürede eğitimini başarıyla tamamladı.

1 Kasım 1958 tarihinde jet pilotu brövesini takan Leman Bozkurt, 9 yıl süreyle F-84 ve T-33 jet uçaklarında uçtu. Daha sonraki yıllarda hava kuvvetlerimizin karargah hizmetlerinde çalıştı. Personel Plan Şube Müdürü ve Merkez Şube Müdürü olarak görev yapan Leman Bozkurt ALTINÇEKİÇ, kıdemli albay olarak hava kuvvetlerimizden emekli oldu.

Ay-yıldızlı bayrağımızı göklerde taşıyan ilk bayan jet pilotumuz Leman Bozkurt ALTINÇEKİÇ, aynı zamanda NATO hava kuvvetlerinin de ilk ve uzun yıllar boyunca da tek bayan jet pilotu olmuştur.

Leman BOZKURT ALTINÇEKİÇ 4 Mayıs 2001 de İzmir de vefat etmiştir.

5-6 HAZİRAN 2011; TÜRK HAVA KUVVETLERİ 100.KURULUŞ YIL DÖNÜMÜ İZMİR KUTLAMALARI

FOTOĞRAFLAR SEÇİL PÜSKÜLCÜ-YUNUS EMRE PÜSKÜLCÜ